Werken op hoogte is een van de grootste risico’s in de bouw- en onderhoudssector. Elk jaar gebeuren er honderden ongelukken door vallen van daken, met soms ernstige verwondingen of zelfs dodelijke afloop. Valbeveiliging op daken is daarom niet alleen verstandig, maar ook wettelijk verplicht. In dit artikel ontdek je waarom goede dakbeveiliging essentieel is, wat de wet zegt en welke systemen er beschikbaar zijn om veilig te werken op hoogte.
Vallen van hoogte is een van de meest voorkomende arbeidsongevallen in Nederland. Volgens de Inspectie SZW zijn valpartijen verantwoordelijk voor ongeveer 30% van alle dodelijke werkongevallen. Een val van een dak kan leiden tot blijvend letsel, een lange uitval van werknemers en hoge medische kosten. Ook de impact op de bedrijfsvoering is groot: bij een ernstig incident kunnen boetes volgen en loopt het bedrijf reputatieschade op. Daarnaast kan de werkgever aansprakelijk worden gesteld, wat tot juridische claims kan leiden.
De Arbowet stelt duidelijke eisen aan werken op hoogte. Vanaf een werkhoogte van 2,5 meter is valbeveiliging verplicht. Dit geldt voor alle werkzaamheden waarbij werknemers op of langs daken werken, zoals onderhoud, schoonmaak of inspectie. De verantwoordelijkheid ligt bij zowel de gebouweigenaar als de werkgever. De gebouweigenaar moet zorgen voor permanente valbeveiliging en voorzieningen, terwijl de werkgever ervoor moet zorgen dat medewerkers veilig kunnen werken. Dit betekent dat er een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) moet worden opgesteld en dat de juiste beveiligingsmiddelen aanwezig zijn.
Er zijn twee hoofdcategorieën valbeveiliging: collectief en individueel. Volgens de arbeidshygiënische strategie heeft collectieve valbeveiliging altijd de voorkeur.
Collectieve valbeveiliging: Dit zijn systemen die iedereen op het dak beschermen zonder dat individuele maatregelen nodig zijn. Denk aan hekwerken, borstweringen en leuningen rondom het dak. Deze oplossingen zijn vaak permanent en bieden de beste bescherming. Vooral voor valbeveiliging en plat dak zijn deze systemen ideaal.
Individuele valbeveiliging Als collectieve maatregelen niet mogelijk zijn, kun je kiezen voor individuele bescherming. Dit omvat ankerpunten, levenslijnen en valharnassen. Deze middelen vereisen wel training en moeten jaarlijks worden gekeurd. Een valbeveiliging dak met ankerpunten is geschikt voor daken waar minder frequent gewerkt wordt.
Goede valbeveiliging biedt veel voordelen. Het geeft onderhoudspersoneel gemoedsrust, waardoor ze zich kunnen concentreren op hun werk in plaats van op hun veiligheid. Daarnaast voorkom je boetes van de Inspectie SZW en juridische claims bij een ongeval. Ook op de lange termijn bespaar je kosten: gecertificeerde systemen gaan langer mee en een dak veiligheidsscan helpt om risico’s vroegtijdig te signaleren. Vergeet niet dat jaarlijkere keuring valbeveiliging verplicht is om de veiligheid te waarborgen.
De keuze hangt af van verschillende factoren: